Zaken op orde brengen

Het is goed u te realiseren dat u verrast kunt worden door de snelheid waarmee de laatste fase zich kan aandienen. Het is daarom aan te raden een aantal (praktische) zaken waarvan u wilt dat ze op de manier verlopen zoals u dat voor ogen heeft, op tijd vast te leggen. Het kan u rust - en mogelijk energie voor andere dingen - geven als u weet dat bepaalde zaken goed geregeld zijn.   Als u wacht tot u in de laatste fase van uw ziekte bent, bent u wellicht te zwak om u daar mee bezig te houden. Bovendien heeft u uw tijd en energie dan waarschijnlijk voor andere dingen nodig hebben. 

Testament

U kunt bij de notaris in een testament laten vastleggen aan wie u uw geld en bezittingen wilt nalaten. Doet u dit niet, dan regelt de wet wat er met uw nalatenschap gebeurt. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat uw niet-geregistreerde partner of een goede vriend(in) niets erft en uw naaste familie alles. Een executeur moet u bij testament benoemen.   Ook uw eventuele uitvaartwensen kunt u laten vastleggen. Of misschien wilt u een bestaand testament herzien. 

Codicil

Bepaalde zaken of wensen kunt u zelf schriftelijk vastleggen. Dat wordt ook wel een codicil genoemd. U heeft voor het opstellen daarvan geen notaris nodig. Het codicil mag echter geen bepalingen bevatten die strijdig zijn met de wet. Dan wordt het ongeldig.  Een codicil moet handgeschreven, gedateerd en ondertekend zijn. U kunt daarin uw uitvaartwensen beschrijven en bijvoorbeeld de verdeling van omschreven inboedel, sieraden en andere kostbaarheden.   U kunt geen geld nalaten op deze manier. Ook kunt u in een codicil geen executeur benoemen. Vergeet niet iemand te laten weten waar het codicil ligt of deponeer het bij een notaris.  

Uitvaart regelen

Praten over uw eigen uitvaart kan confronterend zijn. Niet iedereen kan of wil dat. Maar het kan ook aanleiding zijn voor een diepgaand gesprek over uw dood met uw partner of een andere naaste.  

Het kan zijn dat u het niet belangrijk vindt wat er na uw dood gebeurt. Anderen vinden het juist prettig om zich met hun eigen uitvaart bezig te houden. Misschien wilt u graag zelf een plekje op de begraafplaats uitzoeken, zodat u ziet waar uw naasten later uw graf bezoeken.  

Bij het zelf regelen van uw uitvaart kunt u bijvoorbeeld denken aan het uitzoeken van de muziek voor in de aula of de kerk. Het kan ook zijn dat u sommige dingen absoluut niet wilt, omdat het idee u tegenstaat. Zoals een openbare opbaring of begraven worden in een kist. Spreek dit uit of schrijf het op. Veel mag en kan tegenwoordig. Als u daar meer over wilt weten, kunt u contact opnemen met een uitvaartondernemer.  

Waar sterven?

U kunt alvast bedenken waar u zou willen overlijden, of waar absoluut niet. Misschien wilt u per se thuis blijven. Misschien wilt u meer weten over andere mogelijkheden, zoals een hospice. In alle gevallen is het verstandig om dit met uw partner of een ander vertrouwd iemand te bespreken en tijdig informatie in te winnen. Bijvoorbeeld bij uw huisarts. U kunt uiteraard ook alvast een bezoek brengen aan een hospice of een andere instelling.  

Wilsverklaring

Door een wilsverklaring in te vullen en te ondertekenen geeft u aan op welke wijze en onder welke condities u in uw laatste levensfase medisch en verpleegkundig verzorgd wilt worden. U geeft in een wilsverklaring tevens aan welke mensen u machtigt om voor u te bepalen welke medische begeleiding gewenst is als u zelf niet meer in staat bent om beslissingen te nemen. Meer informatie over wilsverklaringen is te verkrijgen via de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Hiervoor moet u wel lid zijn van de vereniging. Er zijn verschillende soorten wilsverklaringen. De bekendste wordt uitgegeven door de Stichting Zorgverklaring. Ook de Nederlandse Patiëntenvereniging geeft een wilsverklaring (de levenswensverklaring) uit.  U kunt echter ook zelf een wilsverklaring opstellen. Er zijn geen wettelijke eisen opgesteld voor wilsverklaringen. Als uw tekst maar helder, eenduidig en voor slechts één uitleg vatbaar is. Wens vastleggen

Niemand is verplicht tegen zijn zin een medische behandeling te ondergaan. Probeer voor uzelf te bepalen waar uw grenzen liggen. Misschien vindt u het een geruststellend idee dat u daarover iets zwart op wit kunt zetten, bijvoorbeeld in de vorm van een wilsverklaring en/of een euthanasieverklaring.   

Euthanasie

Veel mensen zijn bang voor een nare, pijnlijke dood en zeggen daarom op voorhand in dat geval voor euthanasie te willen kiezen. Bespreek dit altijd met uw specialist en huisarts, bij voorkeur in een zo vroeg mogelijk stadium. Op die manier kunt u vaststellen of zij bereid zijn om aan uw verzoek mee te werken, en onder welke omstandigheden.   Door u in een vroeg stadium in dit onderwerp te verdiepen, heeft u de tijd een andere arts te zoeken als uw eigen arts(en) principieel tegen zou(den) zijn. Mocht uw specialist zich bereid verklaren te zijner tijd aan uw wens te voldoen, dan betekent dit soms dat u speciaal daarvoor in het ziekenhuis zult worden opgenomen en in het ziekenhuis zult sterven. Een gesprek in een vroeg stadium waarin uw arts u vertelt wat er mogelijk is op het gebied van pijnbestrijding en andere klachten, kan misschien voor een deel uw onrust en angst wegnemen.  

Euthanasieverklaring

In een euthanasieverklaring staat onder welke omstandigheden u euthanasie wenst. De verklaring moet ondertekend zijn. Zo'n verklaring kunt u zelf opstellen. Net als bij een wilsverklaring geldt ook bij een euthanasieverklaring dat de tekst helder, eenduidig en voor slechts één uitleg vatbaar moet zijn. Het gewicht dat een arts aan de verklaring toekent neemt doorgaans toe naarmate de verklaring niet te lang geleden is opgesteld.  U kunt de verklaring ook bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) aanvragen. Daarvoor moet u wel lid zijn van deze organisatie. Er bestaat in Nederland geen recht op euthanasie. Een euthanasieverklaring biedt u dus geen garantie dat uw artsen uw wens zullen inwilligen.