Het afscheid

Wanneer de kanker niet meer te genezen is, leidt het  meestal tot een ziek- en sterfbed waarbij er ruim tijd is om afscheid te nemen van het leven en de mensen uit uw omgeving. Als u ervoor kiest om bewust afscheid te nemen van de mensen uit uw omgeving, zult u daar waarschijnlijk tegenop zien. Uw partner of andere directe naasten zullen waarschijnlijk vaak bij u in de buurt zijn. Dan verloopt het afscheid geleidelijk, via diverse gesprekken die u met elkaar voert. Bij afscheid nemen gaat het lang niet altijd om lange en diepgaande gesprekken. Dat uw dierbaren er zijn, kan al voldoende zijn. Eén blik kan meer zeggen dan duizend woorden.  

Van anderen zult u misschien heel bewust afscheid nemen, in één laatste bezoek dat ze u nog brengen. Dat kunnen vrienden, buren, kennissen en oud-collega's zijn. Of het laatste bezoek van uw kleinkinderen. Hoe moeilijk ook, achteraf kan het u ook rust geven. U zegt wat u nog zeggen wilt aan voor u belangrijke personen.  

Alleen ú kunt bepalen of en hoe u afscheid wilt nemen. En van wie. Vaak zal het verzoek van familie, vrienden en bekenden om u nog een laatste keer te mogen bezoeken, bij uw naasten terechtkomen. Spreek met hen af hoe u dit samen regelt. Laat hen niet voor u beslissen. En schroom niet te zeggen dat u iemand liever niet wilt zien, om wat voor reden dan ook. Er zal begrip zijn als men zegt dat u te moe of te ziek bent, of dat u de mensen die u nog wilt zien beperkt tot uw directe naasten.

Andersom is er misschien iemand die ú nog heel graag zou willen zien en die u lang niet gezien heeft. Laat dit weten aan uw naasten. Misschien lukt het hen om deze persoon voor u op te sporen. Maar houdt er rekening mee dat dit misschien niet lukt of dat diegene zelf liever niet aan uw sterfbed verschijnt.

Kinderen

Afscheid nemen van jonge kinderen is ongetwijfeld één van de moeilijkste dingen die er zijn. Zij hebben vaak al veel meegemaakt tijdens uw ziekte. Veel zal afhangen van de situatie en hoe u gewend bent met elkaar om te gaan. Misschien kan uw huisarts of een andere deskundige u hierbij terzijde staan.