Lymfoedeem

Lymfoedeem kan ontstaan door de behandeling van kanker, door groei van de tumor in de lymfeklieren en door uitzaaiingen.

Door de behandeling

Bij een operatie is het soms nodig om naast de tumor ook oksel- of liesklieren weg te nemen. Dit kan de afvoer van lymfevocht verminderen, waardoor het lymfevocht zich (afhankelijk van de behandelde plaats) ophoopt in een arm, been of borst, in de buikwand of schaamstreek. Ook bestraling (radiotherapie) kan lymfeklieren en lymfevaten zodanig beschadigen, dat het lymfesysteem minder goed werkt en de lymfe-afvloed moeilijker wordt.

Operatie en bestraling kunnen elk apart lymfoedeem veroorzaken. Het risico op lymfoedeem is groter wanneer u in een lymfegebied zowel wordt geopereerd als bestraald. Risico om lymfoedeem te ontwikkelen bestaat na een behandeling voor:

• borstkanker
• baarmoederhalskanker
• darmkanker
• lymfeklierkanker (Hodgkin lymfoom- en non-Hodgkin lymfoom)
• kanker in het hoofd-halsgebied
• melanoom
• prostaatkanker
• peniskanker
• schaamlip- ofwel vulvakanker

Door groei van kanker in de lymfeklieren

Lymfoedeem door de groei van kanker in de lymfeklieren ontstaat soms bij patiënten met een melanoom en (zelden) bij patiënten met lymfeklierkanker.

Uitzaaiingen

Lymfoedeem kan ook ontstaan door uitzaaiingen van kanker die het lymfesysteem beschadigen en 'verstoppen'. Het is daarom altijd belangrijk om de oorzaak van lymfoedeem te onderzoeken.

Er zijn mensen die door andere oorzaken dan (de behandeling van) kanker al lymfoedeem hebben, bijvoorbeeld door een aangeboren slecht functionerend lymfesysteem. Bij een behandeling van kanker die het lymfesysteem beschadigt, leidt dat vaak tot verergering van het bestaande lymfoedeem of ontstaan van nieuwe klachten.

Hoe eerder maatregelen worden genomen, des te groter de kansen zijn om verergering van lymfoedeem te voorkomen.