Slik- en spraakproblemen

Voedingsproblemen na een operatie in de mond-keelholte

Wanneer een tumor in de mond-keelholte door een operatie is verwijderd, kunnen er voedingsproblemen optreden, afhankelijk van de soort operatie die is uitgevoerd.  U kunt bijvoorbeeld problemen krijgen met kauwen of slikken.

Verslikken 

Verslikken is een probleem dat vaak voorkomt. Daarom begint u met dik vloeibare gerechten zoals vla, gebonden soep en verdikte dranken. Daarna kunt u gemalen voeding en dunne vloeistoffen als thee en melk proberen. Soms kunt u weer vrij snel gewoon eten, maar het kan ook nodig zijn de voeding blijvend aan te passen aan de nieuwe kauw- en slikmogelijkheden. Een logopedist kan u daar, zo nodig, bij helpen.

Als in de beginfase het opnieuw leren eten en drinken u veel tijd en energie kost, is het noodzakelijk de gewone voeding aan te vullen met drinkvoeding. Soms is aanvulling met sondevoeding noodzakelijk. U krijgt dan voldoende voedingsstoffen binnen om te herstellen en u heeft dan de tijd om te oefenen.

Spraakrevalidatie na operatie strottenhoofdkanker

Patiënten bij wie het strottenhoofd wordt verwijderd (een totale laryngectomie) zullen opnieuw moeten leren praten. Een logopedist helpt hierbij.  

Voor de operatie beoordeelt de logopedist uw manier van spreken en uw stemgeluid. Hij bekijkt hoe u bij het spreken uw tong en uw gebit gebruikt. Als u een gebitsprothese heeft, wordt nagegaan of deze goed past. Een slecht passende prothese kan een belemmering vormen bij het opnieuw leren spreken na de operatie.  Alle ziekenhuizen bieden u voor de operatie de mogelijkheid een gesprek te hebben met iemand die eerder een laryngectomie heeft ondergaan. Zo kunt u een indruk krijgen van de mogelijkheden van spreken na de operatie. 

Stemprothese 

Bij de meeste patiënten wordt tijdens de operatie een stemprothese ingebracht. Hiervoor wordt een verbinding gemaakt tussen de luchtpijp en de slokdarm, een soort kanaaltje. In dit kanaaltje wordt een kunststof ventiel aangebracht. Deze stemprothese wordt ook wel spraakkno(o)pje of button genoemd. Lucht uit de longen kan nu via de luchtpijp en de stemprothese in de slokdarm komen. Het ventiel zorgt ervoor dat eten en drinken niet van de slokdarm in de luchtpijp komen.   Om met een stemprothese te kunnen spreken moet u tijdens uitademing het stoma afsluiten. 

Na de plaatsing van een stemprothese leert u, met de hulp van een logopedist, vaak in enkele dagen spreken. De stem klinkt over het algemeen beter dan bij de hierna beschreven slokdarmspraak en er kan vloeiender gesproken worden.