Zorg rond het levenseinde

De terminale fase is de laatste levensfase. Een tijd die door de meeste mensen heel intensief beleefd wordt. De zorg en begeleiding in die periode heet terminale zorg. Terminale zorg is het laatste deel van de palliatieve zorg. Vermindering van lijden blijft van het grootste belang. Daarnaast richt de zorg zich ook op een goede afronding van het leven. Bijvoorbeeld door u te helpen om de laatste fase van het leven door te brengen op de plek waar u het liefste wilt zijn.

Het is moeilijk aan te geven wanneer een ziekbed overgaat in een sterfbed. Het kan zijn dat u al jaren met uw ziekte leeft. Uw ziekte heeft mogelijk lange tijd stilgestaan of schreed slechts langzaam voort, maar is nu in het laatste stadium gekomen.  Het kan ook zijn dat u onlangs verteld is dat u kanker heeft, en wel in zo'n vergevorderd stadium dat u tegelijk met de diagnose te horen heeft gekregen dat uw tijd nog maar heel beperkt is.  Of u bent op een punt gekomen dat u vindt dat de voordelen van de behandelingen voor u niet meer opwegen tegen de nadelen en dat u zelf het besluit heeft genomen om van verdere behandelingen af te zien.  

Dit zijn zeer verschillende situaties. Maar wat in elke situatie hetzelfde is, is dat uw dood nu dichtbij is. Dat brengt vragen met zich mee. Waar wilt en kunt u bijvoorbeeld uw laatste tijd doorbrengen: in het ziekenhuis, thuis of in een omgeving die zo veel mogelijk op thuis lijkt, zoals een hospice. Wie wilt u nog zien. Wie niet. Op welke manier wilt u afscheid nemen van uw dierbaren.  Stuk voor stuk keuzes die met veel emoties gepaard kunnen gaan. Als u al langer ziek bent, dan heeft u tijdens uw ziekte waarschijnlijk al diverse malen afscheid moeten nemen.   Bijvoorbeeld van uw werk en van voor u belangrijke activiteiten, zoals een sport of een hobby die u beoefende. Misschien ook van medepatiënten die u goed heeft leren kennen en die overleden zijn.  

In de laatste periode neemt het afscheid nemen een bijzonder intense en emotionele vorm aan. Het is het definitieve afscheid. Als u naar het ziekenhuis of een andere instelling gaat om te sterven, betekent dit het afscheid van het huis waar u misschien jaren gewoond heeft, van uw buurt en uw vertrouwde omgeving.  U zult bij elke belangrijke gebeurtenis en elk feest misschien denken: dit is waarschijnlijk de laatste keer dat ik dit meemaak, dat ik Kerst, Oud en Nieuw of mijn verjaardag vier. En dan is er ten slotte het afscheid van uw dierbaren, familie en vrienden.

Terminale thuiszorg

Veel mensen willen, als ze de keuze hebben, graag thuis in hun eigen omgeving sterven. Het is een intensieve periode voor de zieke zelf, maar ook voor degenen die hem of haar verzorgen. Een speciale vorm van thuiszorg is de thuiszorg in de laatste levensfase, de terminale thuiszorg. Met behulp van terminale thuiszorg is sterven thuis steeds vaker mogelijk. Voor terminale thuiszorg hebt u een indicatie nodig van het CIZ.

De meeste mensen brengen hun laatste levensfase thuis door. Soms is dat niet mogelijk. Dat betekent niet per se dat u in het ziekenhuis opgenomen moet worden. Er zijn ook mogelijkheden om te verblijven in een bijna-thuis-huis of in een hospice.

Relevante links

• Als de dood dichtbij is (brochure KWF Kankerbestrijding)
• De dood bespreekbaar maken
• Als je niet meer beter wordt (video)
• Vrijwilligers Terminale Zorg Nederland
• Palliatieve zorg in Brabant